نوشته شده در یک دیدگاه

طراحی فرش در گذر زمان

طراحی فرش در گذر زمان

تحقیق و پژوهش از اساسی‌ترین و ریشه ای ترین عوامل در راه توسعه یک سیستم انسانی می‌باشد. امروزه ما به علت محدود شدن امکانات و نیز فقدان زمان لازم، به دست آوردن بیشترین بهره از کمترین سرمایه در کوتاهترین زمان، مهمترین هدف هر جامعه و سیستمی میباشد و این به اثبات رسیده است که این حاصل نمی‌گردد مگر با تحقیق و پژوهشهای پایه‌ای و اصولی در هر بخش.در جامعهٔ رو به رشد ما سرمایه‌ای که به وفور یافت میشود و از آن استفاده و بهرهٔ آنطور باید و شاید مفیدی حاصل نمی‌گردد، صنعت قالیبافی است. هنر – صنعتی که به علت بعضی افراط و تفریط‌ها دچار معضل و حتی مرگ ناگهانی شده است.
گروهی آنرا در چارچوب سنتی قدیم اسیر نموده‌اند و شکستن این چارچوب را خیانت به اصالت ایرانی می‌دانند و گروهی نیز با تقلیدهای کورکورانه و عجولانه سعی در منطبق نمودن فرش ایران با بازارهای جهانی دارند. به هر حال بهترین راه برای حل مشکل فرش ایران ، یافتن نقاط ضعف و یافتن راه حل برای تقویت آن میباشد و این خود محتاج تحقیقات گسترده و تخصصی است.
در اینجا فرصتی دست داده تا از دیدگاهی دیگر و با هدف ترویج فرهنگ تحقیقات در زمینه فرش، نگاهی داشته باشیم به طراحی فرش ایران که خود از عوامل اساسی و بنیادی هنر – صنعت فرش می‌باشد.
این رساله ماحصلی است که به سفارش مرکز تحقیقات فرش دستباف ایران و با همکاری سازمان صنایع دستی ایران تهیه گردیده است شاید که تلنگری باشد به خفتگانی که خود را بیدار می‌پندارند.در اینجا لازم می‌دانم که از مدیرت محترم صنایع دستی استان همدان جناب آقای مهندس مولابیگی به خاطر رهنمودها و تشویق های بی‌دریغشان کمال تشکر را داشته باشم.با نگرش در طبیعت و هر آنچه که در آنست می‌بینیم که خداوند همه را در کمال زیبایی و در جای مخصوص خود آفریده است و چیزی را کم نگذاشته است.

طرحی عظیم از جهان زیبای آفرینش، طرحی که هیچ کم و کسری ندارد، طرحی زیبا که چنان می‌نماید که با انسان لب به سخن گشوده و انسان را از قدرت بی‌انتهای خداوندی مطلع میکند و انسان، این اشرف مخلوقات خداوند و این شاهکار آفرینش نیز به جهت روح خداوندی که در او دمیده شده است ، دست به آفرینش میزند. چون خوب در اطراف خود بنگریم متوجه آفریده‌های متفاوت دست انسان میشویم که هرکدام در طرحی و شکلی خاص جلوه می‌نمایند و چون انسان فطرتاً زیبادوست است سعی در آفریدن طرحها و نقوش زیبا و دلفریب در محیط زندگی خویش میکند و البته نه تنها در زندگی ظاهری بلکه در زندگی معنوی خویش.

از جمله نقوشی که هم جنبه ظاهری زیبا و هم جنبه معنوی دلفریب دارد، نقوش موجود در فرشهای اصیل ایرانی است که از هزاران سال قبل بوسیله هنرمندان خوش ذوق ایرانی بر این صفحه آشنا نقش بسته است که خود دایره‌المعارفی از نقوش زیبای جهان است با تنوعی به وسعت افکار و اندیشه‌های آدمیانی که در طول تاریخ با فرش آشنا بوده‌اند، از فرشهای اولیه‌ای که با برگ درختان ساخته شد تا قالیهای ابریشمی خوش آب و رنگ قصه‌های هزار و یکشب.

دنیای طراحی فرش به یک منطقه و یک کشور و یک فرهنگ خلاصه نمیشود، بلکه این جهانی است از فرهنگ‌ها و سنتهای مختلف که هرکدام به طریقی در صحنه پهناور فرش به منصهٔ ظهور می‌رسند. نقوش و طرحهای قالی نه تنها زینت‌بخش خانه‌ها و تالارهاست بلکه روایت‌کنندهٔ داستانها و افسانه‌های ملی و دربردارندهٔ هنر، فرهنگ، سنت و آداب و رسوم یک منطقه است. بطور کلی میتوان گفت که نقش و نگارهای فرش زبان گویای یک فرش می‌باشند و بدون آنها فرش مرده است.

ادامهٔ «طراحی فرش در گذر زمان»

نوشته شده در دیدگاه‌تان را بنویسید

موزه فرش رسام عرب زاده

5

بنیاد فرهنگی و هنری فرش رسام عرب زاده در سال ۱۳۷۳ اقدام به تاسیس موزه فرش هنری دست باف ایرانی نمود. این موزه ۶۶ قطعه فرش اصیل ایرانی دارد. سید ابوالفتح زیدی لطیفی معروف به رسام عرب زاده (۱۳۷۶-۱۲۹۳ه.ش) از طراحان و تقش آفرینان صاحب سبک ایران است. عرب زاده با آثار خود بافت پرتره ، تصاویر بناهای تاریخی و طرحهای مینیاتوری را ترویج نمود.

رسام عرب‌زاده در ایران و سایر کشورها، به عنوان یکی از برجسته ترین و پرآوازه ترین طراحان فرش ایرانی شناخته می شود که در رشته های نقاشی، مینیاتور و مجسمه سازی نیز فعالیت داشت. از نوآوری های او می‌توان به گره آویز (نوعی شیوه گره زدن در بافت فرش که در آن از چهار گره به جای یک گره استفاده می کنند) و استفاده از بافت دو نوع فرش با عناوین رجشمار توامان (فرشی با رجشمار بزرگتر داخل فرش دیگری با رجشمار کوچکتر) و نوع بافت توامان(قسمتی از دستبافته به صورت فرش و قسمتی دیگر به صورت گلیم بافته شود) اشاره کرد.

یکی از معروفترین آثار استاد، فرش شاهنامه است که موزه ژاپن ،این اثر زیبا را ۱۱ میلیون دلار قیمت گذاری کرد ، ولی استاد راضی به فروش این اثر گرانبها نمی شود.برای این اثر ۹ سال وقت میگذارد و از ۸۷۰ رنگ مختلف استفاده می کند.در حاشیه فرش از وقایع شاهنامه چون کاوه آهنگر و… استفاده می شود.

شادروان عرب زاده بنیان‌گذار اولین آموزشگاه هنری قالی بافی در تهران بود، او در آخرین سال‌های حیات خود با مشارکت شهرداری تهران مۆسسه‌ای به نام “بنیاد فرهنگی و هنری فرش رسام عرب زاده” را پی ریز کرد و ۶۶ قطعه از دست بافته ‌های خود را نیز به پاس گذاران ۶۶ سال از عمر خود به آن بنیاد اهداء کرد. استاد رسام عرب‌زاده در سال ۱۳۷۵ در تهران درگذشت. برای دیدن این موزه باید به تهران – خیابان پاسداران – بوستان یکم (شهید زمردیان) – پلاک ۶ مراجعه کنید.

در ادامه گلچینی از تصاویر این موزه و طرح فرش های رسام عرب زاده را ببینید …

ادامهٔ «موزه فرش رسام عرب زاده»